Box 3 en werkelijk rendement: wat kunt u doen?

Box 3 en werkelijk rendement: wat kunt u doen?

Heeft u spaargeld, beleggingen, cryptovaluta of bijvoorbeeld een tweede woning? Dan kan uw vermogen in box 3 vallen. De Belastingdienst berekent de belasting hierover in eerste instantie aan de hand van een fictief rendement. Dit betekent dat niet wordt gekeken naar wat u daadwerkelijk met uw vermogen heeft verdiend, maar naar vastgestelde rendementspercentages.

Uw werkelijke rendement kan natuurlijk anders zijn. Heeft u bijvoorbeeld weinig rente ontvangen, zijn uw beleggingen in waarde gedaald of is het rendement op uw vermogen om een andere reden lager geweest? Dan kan een berekening op basis van het werkelijk rendement gunstiger uitpakken.

De Belastingdienst biedt daarom de mogelijkheid om uw werkelijke rendement door te geven. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar ontvangen rente en dividend. Ook waardestijgingen en waardedalingen van bijvoorbeeld aandelen, cryptovaluta en een tweede woning kunnen meetellen. Het gaat dus om het totale rendement op uw vermogen gedurende het betreffende kalenderjaar.

Goed om te weten is dat u bij de berekening van het werkelijk rendement niet zomaar alle gemaakte kosten mag aftrekken. Kosten voor bijvoorbeeld het beheer van beleggingen of het onderhoud van een tweede woning zijn in principe niet aftrekbaar. Rente die u heeft betaald over een schuld in box 3 kan onder voorwaarden wel worden meegenomen. Het berekenen van het werkelijk rendement is daardoor niet altijd zo eenvoudig als alleen kijken naar de ontvangen rente of het resultaat op uw beleggingen.

Voor de belastingjaren tot en met 2024 werkt de Belastingdienst met de Opgaaf werkelijk rendement. De Belastingdienst verstuurt hiervoor gefaseerd brieven aan belastingplichtigen die hun werkelijk rendement mogen doorgeven. De verzending hiervan is in 2025 gestart en kan volgens de Belastingdienst nog doorlopen tot 2028. Heeft u zo'n brief ontvangen? Bewaar deze dan goed. De informatie uit de brief kan nodig zijn om de opgaaf correct in te vullen.

Vanaf belastingjaar 2025 is de werkwijze eenvoudiger. Heeft u vermogen boven het heffingsvrije vermogen, dan krijgt u in de aangifte inkomstenbelasting 2025 automatisch de mogelijkheid om ook uw werkelijke rendement door te geven. U ontvangt hiervoor dus geen aparte brief meer.

Het doorgeven van het werkelijk rendement is niet verplicht. Geeft u het wel door, dan berekent de Belastingdienst uw box 3-inkomen op twee manieren: volgens het fictieve rendement én volgens het werkelijke rendement. Vervolgens wordt de voor u voordeligste berekening toegepast. U gaat door het doorgeven van uw werkelijk rendement dus niet méér belasting betalen dan wanneer alleen het fictieve rendement zou worden gebruikt.

Of het werkelijk rendement voor u voordeliger is, verschilt per situatie. Vooral wanneer u naast spaargeld ook beleggingen, cryptovaluta of een tweede woning heeft, kan de berekening behoorlijk verschillen. Een waardestijging telt namelijk mee als rendement, ook wanneer u bijvoorbeeld uw aandelen of tweede woning helemaal niet heeft verkocht.

Voor de oudere belastingjaren 2017 tot en met 2020 gelden aanvullende regels. De Hoge Raad heeft in juni 2026 bepaald dat belastingplichtigen die geen of te laat bezwaar hebben gemaakt over deze jaren in principe geen recht hebben op aanvullend box 3-rechtsherstel. Heeft u destijds wel tijdig bezwaar gemaakt of eerder een verzoek ingediend, dan kan uw situatie anders zijn.

Heeft u een brief van de Belastingdienst ontvangen over het doorgeven van uw werkelijk rendement? Of doet u aangifte inkomstenbelasting 2025 en wilt u weten of het voor u interessant is om uw werkelijke rendement door te geven? Neem dan gerust contact met ons op.

Wij kunnen voor u beoordelen welke gegevens nodig zijn, het werkelijke rendement berekenen en bekijken welke methode in uw situatie het gunstigst uitpakt. Zo weet u zeker dat u niet onnodig te veel belasting betaalt.